Co to są fonogesty?
Fonogesty są to specjalne ruchy jednej ręki (prawej lub lewej), które towarzyszą głośnemu i wyraźnemu mówieniu.

Do czego służą fonogesty?
Fonogesty są narzędziem, które pomaga osobie słyszącej mówić tak wyraźnie, żeby osoba niesłysząca mogła dokładnie zobaczyć wymawiane słowa, czyli odczytać je z ust. Osoba słysząca, która mówi z fonogestami, sprawia, że dziecko niesłyszące może poznać słowa i nauczyć się języka.

Jak to się dzieje?
Poszczególne dyskretne ruchy ręki i zmiany układów palców towarzyszą ruchom i zmianom układów narządów mowy. Ruchy i układy ręki są ściśle połączone i zsynchronizowane z ruchami i układami narządów mowy. Ruchy i układy ręki uzupełniają to, co można zobaczyć na twarzy.

Jaka jest zasada działania fonogestów?
Podobnemu na ustach towarzyszy inne na dłoni. Samogłoskom towarzyszą ruchy dłoni w kierunku określonego punktu w pobliżu twarzy (lokacji). Spółgłoskom towarzyszą umowne układy palców. W czasie wymawiania sylaby dłoń przyjmuje układ właściwy dla spółgłoski i wykonuje ruch właściwy dla samogłoski. Wystarczy 5 lokacji i 8 układów palców, aby można było odróżnić wszystkie głoski polskie we wszystkich sylabach.

Jakie korzyści dają fonogesty dziecku z uszkodzeniem słuchu?
Fonogesty sprawiają, że strumień mowy odbierany przez dziecko jest kompletny, pełny. Dziecko patrząc uważnie na usta i rękę może odróżnić i dzięki temu rozpoznać wymawiane głoski. Dziecko uczy się trafnie i szybko rozpoznawać głoski mimo, że słyszy je jako bardzo zniekształcone lub zupełnie ich nie słyszy. Trafne i szybkie rozpoznawanie głosek pozwala dziecku poznać fonemową budowę sylab.

Zmysłowy dostęp do fonemowej budowy sylab pozwala odróżniać i rozpoznawać słowa. Dokładne rozpoznawanie słów pozwala przypisywać im znaczenia. Dzięki dokładnemu rozpoznawaniu słów i rozumieniu ich znaczeń dziecko może trwale je zapamiętywać. Dokładne spostrzeganie i zapamiętywanie słów pozwala odróżniać i trwale zapamiętywać wszystkie ich formy. Dzięki dokładnemu spostrzeganiu i zapamiętywaniu słów dziecko uczy się wszystkich części mowy. Dzięki dokładnemu spostrzeganiu zapamiętywaniu form fleksyjnych słów dziecko uczy się zasad ich łączenia w zadnia. Odkrywając zasady łączenia słów w zdania dziecko uczy się gramatyki języka narodowego. Poznając i zapamiętując słowa oraz reguły gramatyczne dziecko przyswaja sobie język narodowy. Dzięki fonogestom język narodowy staje się językiem wewnętrznym dziecka z uszkodzeniem słuchu. Dzieciom korzystającym z fonogestów język migowy nie jest konieczny, ale mogą się go nauczyć, jeśli będą chciały rozmawiać z kolegami, którzy nie umieją mówić.

Posiadając dokładne wyobrażenia słów dziecko uczy się uważnie słuchać. Dzięki temu uczy się coraz lepiej wykorzystywać aparaty słuchowe lub implant ślimakowy. Dlatego fonogesty są zawsze stosowane razem z nowoczesnymi protezami słuchowymi.

Posiadając precyzyjne wyobrażenia słów dziecko chętnie uczy się samodzielnie mówić. Mówiąc samodzielnie z fonogestami dziecko niesłyszące osiąga zdolność zmysłowej samokontroli czynności mówienia. Dzięki dobrej samokontroli dziecko może stopniowo uczyć się mówić prawidłowo (zgodnie z prawidłami wymowy).

Mówiąc z fonogestami dziecko może rozmawiać z osobami słyszącymi, które znają fonogesty. Osoby słyszące, które znają fonogesty, rozumieją wypowiedzi dziecka nawet wówczas, gdy mówi ono jeszcze nieprawidłowo (wadliwie). Osoby słyszące, które dobrze rozumieją intencje dziecka, mogą udzielać mu dobrych informacji zwrotnych i wskazówek, żeby mogło mówić coraz lepiej. Dzięki ustawicznym rozmowom z osobami słyszącymi dziecko uczy się mówić coraz lepiej. Dzięki informacjom zwrotnym ze strony osób słyszących dziecko stopniowo uczy się mówić poprawnie pod względem gramatycznym.

Precyzyjne wyobrażenia słów pozwalają dziecku z łatwością uczyć się czytać i pisać. Dzieci niesłyszące, które korzystają z fonogestów, uczą się czytać i pisać tak samo jak dzieci słyszące.

Kto może korzystać z fonogestów?
Z fonogestów mogą korzystać wszystkie dzieci z poważnymi uszkodzeniami słuchu. Największe korzyści odnoszą dzieci z uszkodzeniami znacznymi i głębokimi. Z fonogestów mogą korzystać także dorosłe osoby z uszkodzeniami słuchu.